Wyobraź sobie, że dostajesz parę butów, które nie pasują, niesiesz ciężki plecak i zostajesz poproszony o chodzenie w kółko, aż do zachodu słońca. Nie ma żadnego celu ani oczywistego celu. Zamiast tego poruszasz się trasą, gdzie podłoże zmienia fakturę co kilka metrów, a strażnicy decydują, czy możesz się zatrzymać.
Tak wyglądało codzienne życie mężczyzn pracujących na torze testowania butów w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen. na północ od BerlinaJeśli kiedykolwiek zastanawiałeś się, dlaczego ktoś miałby zaprojektować coś takiego, odpowiedź jest prostsza i bardziej niepokojąca, niż większość ludzi się spodziewa.
Czym właściwie był ten utwór
Tor testowy butów był pętlą biegnącą wewnątrz obozu i obejmował różnorodne nawierzchnie, w tym żwir, żużel, piasek, asfalt i bruk. Ponieważ niedobory w czasie wojny zmusiły niemieckich producentów obuwia do stosowania materiałów zastępczych, chcieli oni sprawdzić, jak nowe podeszwy i materiały sprawdzą się w intensywnym użytkowaniu; z dokumentów wynika, że działające firmy wykorzystywały obóz jako bezpłatne laboratorium.
Ponieważ obóz potrzebował obiektów testowych, przetrzymywano w nim tysiące osób, które uważano za jednorazowe. Więźniowie przydzieleni do oddziału obuwniczego musieli spacerować godzinami W szybkim tempie, czasami pokonując trzydzieści kilometrów lub więcej dziennie, często niosąc ciężkie plecaki. Według relacji ocalałych, ich stopy były pokryte pęcherzami i krwawiły, mężczyźni upadali, a strażnicy uznawali każde zwolnienie za naruszenie przepisów. Więźniowie często otrzymywali ten obowiązek jako karę, co oznaczało, że praca miała sprawiać ból w takim samym stopniu, jak mierzyć wydajność.
Zatem prawdziwa odpowiedź na pytanie zawarte w nagłówku brzmi, że marsz miał dwa cele jednocześnie. Teoretycznie miał służyć testowaniu produktów; w rzeczywistości był sposobem zabijania ludzi poprzez ich wyczerpanie, co dało mordowi uzasadnienie przemysłowe.
Dlaczego „bezsensowne” ćwiczenia były częścią systemu
Odcisk buta może wydawać się dziwnie znajomy, ponieważ w całym obozie wykonywana jest ciężka i bezsensowna praca fizyczna. W Mauthausen strażnicy zmuszali więźniów do wyczerpujących ćwiczeń, a nawet do upokarzających zabaw, takich jak skakanie w przestworza. Zarówno ocaleni, jak i historycy opisują, jak strażnicy zmuszali więźniów do biegania w kółko, aż nie byli już w stanie kontynuować, a ci, którzy upadli, byli następnie wybierani do komory gazowej lub plutonu egzekucyjnego. Więźniowie, którzy nadal spełniali wymagane standardy, mogli przetrwać kolejny dzień w kamieniołomach lub przy innych formach pracy przymusowej.
Ten punkt rzuca wiele światła na sytuację. Ćwiczenia w tych obozach służyły do segregowania więźniów; upokarzały ich, bawiły strażników i po cichu ujawniały, kto słabnie. Ta sama zasada dotyczyła… Tor Sachsenhausen z jednym dodatkowym zwrotem akcji: przedstawiało okrucieństwo jako badanie.
Historia innego byłego więźnia ilustruje, jak ten schemat się powtarza, gdy władza nie jest kontrolowana. W jugosłowiańskim więzieniu na wyspie Goli Otok, znanej jako Naga Wyspa, więźniowie podobno byli zmuszani do przenoszenia kamieni z jednej strony wyspy na drugą, a następnie do ich przenoszenia z powrotem; w innym reżimie, w innej dekadzie, przestrzegano tej samej surowej zasady. Praca przymusowa bez celu to metoda łamania ludzkich umysłów.
Chcesz dowiedzieć się więcej o życiu codziennym w Sachsenhausen? Przeczytaj nasz blog na temat Co wydarzyło się na placu apelowym w Sachsenhausen? aby dowiedzieć się więcej o znaczeniu tego centralnego obszaru obozu..
Dlaczego ta historia nadal ma znaczenie
Masowe okrucieństwa rzadko są ukazywane w oczywistej formie zła; zamiast tego często są ukryte w dokumentach, harmonogramach i wiarygodnych uzasadnieniach, takich jak testowanie produktów, procedury administracyjne czy po prostu wykonywanie rozkazów. Tor testowy butów to przerażający przykład tego, jak zwyczajne cele komercyjne mogą łączyć się z okrucieństwem i jak szybko ludzie stają się jedynie materialni.
Zrozumienie tego nie jest kwestią chorobliwej ciekawości. Chodzi o rozpoznanie schematu na tyle wcześnie, by móc go odrzucić.
Chcesz zobaczyć, co pozostało z obozu? Przeczytaj nasz blog na Koszary Sachsenhausen: co jest oryginalne, a co zrekonstruowano? aby zrozumieć, które części są oryginalne, a które zostały zrekonstruowane.
Często zadawane pytania
- Dlaczego w obozach takich jak Sachsenhausen i Mauthausen więźniów zmuszano do wykonywania bezsensownych ćwiczeń?
Miał on wiele celów: służył do upokarzania więźniów, do rozrywki strażników, do wyniszczania ludzi i do identyfikowania osób na tyle słabych, by zostać wybranymi do morderstwa. W Sachsenhausen odcisk buta stanowił komercyjne uzasadnienie tego okrucieństwa.
- Co stało się z więźniami, którzy nie wytrzymywali przymusowych ćwiczeń?
W Mauthausen ci, którzy przestali odczuwać skutki choroby, mogli zostać wysłani do komór gazowych lub na rozstrzelanie, podczas gdy ci, którzy pozostawali w dobrej kondycji, mogli przetrwać kolejny dzień w kamieniołomach lub wykonywać inne prace przymusowe.
- Co wydarzyło się w Sachsenhausen po wyzwoleniu?
22 kwietnia 1945 roku wojska radzieckie odkryły około 3400 więźniów, a NKWD kontynuowało działalność obozu do 1950 roku. Wówczas pod kontrolą sowiecką zginęło około 12 000 osób.
- Dlaczego strażnicy SS nie brali na siebie odpowiedzialności podczas procesów?
Często była to legalna taktyka; w prawie niemieckim rozróżniano morderstwo od przestępstw mniej poważnych, a także sprawców od wspólników, co oznaczało, że przedstawianie się jako zwykły administrator lub tylko jedno z ogniw w łańcuchu mogło skutkować łagodniejszym wyrokiem. Chociaż wczesne trybunały alianckie odrzucały ten argument, późniejsze sądy w Niemczech Zachodnich generalnie go akceptowały.
- Czy warto odwiedzić były obóz osobiście, zamiast uczyć się online?
Wielu odwiedzających twierdzi, że tak. Osoby, które odwiedziły te tereny, opisują poziom zrozumienia, którego nie są w stanie oddać zdjęcia i filmy, zwłaszcza gdy w trakcie zwiedzania można podziwiać zachowane przedmioty i osobiste zapiski.
