Jeśli kiedykolwiek stałeś przed zdjęciem obozowego „szpitala” i zastanawiałeś się, czy z tego, co się w nim wydarzyło, wynikło coś dobrego, nie jesteś sam. To jedno z najczęściej zadawanych pytań o obozy nazistowskie, a zazwyczaj pojawia się ono w formie przeprosin: Nie chcę ich bronić, jestem po prostu ciekaw.
Prawdziwa odpowiedź to ta, którą historycy konsekwentnie podają i która zadziwia ludzi: medyczne okrucieństwa popełniane w obozowych izbach chorych, w tym w Sachsenhausen, nie były mroczną drogą na skróty do postępu naukowego. Były to po prostu morderstwa popełniane w fartuchu laboratoryjnym.
Przewodnik wyjaśnia, na czym tak naprawdę polegały eksperymenty, pokazuje, że twierdzenie o „przydatnych danych” rozpada się po bliższym przyjrzeniu się mu, i opisuje, jak odnosić się do tego zagadnienia, nie rozpowszechniając mitu.
Dlaczego „szpital” obozowy nigdy nie był miejscem leczenia
Na SachsenhausenPodobnie jak w innych obozach koncentracyjnych, szpital był częścią systemu mającego na celu wyniszczenie i uśmiercenie więźniów. Lekarze SS mieli prawo odbierać lub przywracać życie. Więźniowie trafiali tam z nadzieją na odpoczynek, a w niektórych przypadkach opuszczali je przez krematorium. W tym samym budynku pielęgniarka mogła próbować ratować współwięźnia, podczas gdy lekarz wybierał osoby do eksperymentu.
Sachsenhausen’s infirmary is documented as one of the places where prisoners were used as test subjects, including in studies of infectious disease and in the testing of poisoned ammunition. Much of the detailed public record, though, comes from other camps where documentation survived better: Dachau, Auschwitz and Ravensbrück. Those cases show the pattern that applied across the system, so they are the best way to understand what an infirmary like Sachsenhausen’s was used for.
Trzy rodzaje eksperymentów
Naukowcy badający ten okres dzielą eksperymenty na trzy grupy.
Badania medyczno-wojskowe. Obejmuje to zamrażanie więźniów w lodowatej wodzie, aby sprawdzić, jak długo przeżyje zestrzelony lotnik, umieszczanie ludzi w komorach dekompresyjnych, aby symulować pracę pilotów na ekstremalnych wysokościach, podawanie ludziom wody morskiej, zakażanie ran i próby przeszczepów nerwów. Luftwaffe i jej dowództwo nie były biernymi obserwatorami. W sierpniu 1942 roku feldmarszałek Erhard Milch napisał do Heinricha Himmlera, że zapoznał się z raportami dr. Sigmunda Raschera i dr. Hansa Wolfganga Romberga, że został poinformowany o trwających eksperymentach i że chce, aby obaj mężczyźni wygłosili wykłady dla jego oficerów, prezentując im nagrania filmowe. Ten list jest głównym źródłem dowodzącym, że dowództwo wojskowe wiedziało o tym i aprobowało te działania.
Eksperymenty na tle rasowym. Carl Clauberg i inni pracowali nad metodami masowej sterylizacji, mającymi na celu szybką sterylizację osób, które reżim określał mianem „połówki” lub „ćwiartki” Żydów, za pomocą zastrzyków lub promieni rentgenowskich. Testowali te metody na setkach więźniów w Auschwitz i Ravensbrück, a program nigdy nie doprowadził do powstania skutecznej metody. August Hirt ze Strasburga chciał stworzyć kolekcję szkieletów, aby zidentyfikować markery „żydowskości” w szkieletach, i kilkuset więźniów zostało zabitych, aby ją stworzyć. Badania Mengelego nad bliźniętami, oparte na założeniu, że zmiana koloru oczu jednego z bliźniąt może zmienić kolor oczu drugiego, były błędne od samego początku.
Everything else. Some “experiments” were simply timing exercises: how fast does a poison kill, how long does it take someone to bleed to death. Many did not bother with a medical pretext. They were another way to kill prisoners.
Chcesz dowiedzieć się więcej o codziennej rzeczywistości, z jaką borykali się więźniowie w Sachsenhausen? Przeczytaj nasz blog na temat Co wydarzyło się na placu apelowym w Sachsenhausen? aby dowiedzieć się więcej o znaczeniu tego centralnego obszaru.
Dlaczego idea „użytecznych wyników” rozpada się
The idea that Nazi experiments contributed to the development of medicine is one of the most persistent myths concerning the war, and it fails to stand up when examined against the actual records for the following four reasons.
The premises were ideology, not science. Ci lekarze należeli do najbardziej nazistowskich przedstawicieli już nazistowskiego zawodu. Od lekarzy, którzy mieli dostęp do więźniów, oczekiwano, że będą trzymać się linii partii, dlatego ich eksperymenty miały na celu potwierdzenie teorii rasowej. Jeden z lekarzy postawił sobie za cel udowodnienie, że gruźlica nie jest chorobą zakaźną, lecz „wyczerpującym” schorzeniem, na które organizmy żydowskie są rzekomo bardziej podatne. To nie jest hipoteza. To uprzedzenie z dołączonym raportem laboratoryjnym.
The experimental design was broken. Weźmy na przykład badania Raschera nad hipotermią w Dachau, eksperyment najczęściej określany jako „cenny”. Więźniowie obozu byli niedożywieni, torturowani i zmuszani do pracy niemal do śmierci, przez co ich ciała nie zachowywały się jak ciała zdrowych osób. Notatki Raschera nie rozróżniają jednoznacznie osób ubranych od nagich, przytomnych od nieprzytomnych ani zdrowych od chorych. Temperatura wody nie była wiarygodnie rejestrowana. W badaniu brakowało odpowiedniego monitorowania pracy serca i pomiaru ciśnienia krwi. Brakowało podstawowych kontroli.
Analiza była sprzeczna sama w sobie. Wnioski Raschera były niespójne, czasami twierdząc, że celem nie było spowodowanie śmierci, a w innych miejscach sugerując, że tak. Doszedł do wniosku, że woda o temperaturze 2°C i woda o temperaturze 12°C nie mają znaczenia, co jest oczywistym kłamstwem. Dokumentacja dotycząca dużych wysokości została w dużej mierze zniszczona lub nigdy nie zachowała się w całości.
Nikt niezależny nigdy tego nie sprawdził. W przypadku większości tych badań pełne dane nigdy nie zostały opublikowane, nie mówiąc już o ich weryfikacji przez kogokolwiek poza osobistościami takimi jak Himmler, który nie był naukowcem. Recenzja ekspercka, gwarancja wiarygodności badań, w tym przypadku nie istniała.
Badacze, którzy dziś powołują się na prace Raschera, robią to zazwyczaj po to, by wykazać ich wady, a nie po to, by się na nich opierać.
„Ale oni byli wykształconymi naukowcami. Dlaczego praca była tak niechlujna?”
This is the question that bothers people most, and it has a grim answer. Training does not protect against ideology or cruelty. Survivors who saw Mengele operate described a man running what one called a butcher shop, performing major surgery without anesthesia. As one survivor put it, he professed to be doing science, but it was madness fed przez power. He had the training to know anesthesia would make his work easier. The evidence points to a sadist, not a researcher.
Co ciekawe, nawet rzadki zasób, który mógłby mieć realną wartość naukową – liczna populacja bliźniąt – został zmarnowany. Badania bliźniąt są kluczowe dla współczesnych badań nad genetyką i chorobami. Eksperymenty Mengelego były, jak gorzko ujął to jeden z komentatorów, albo niewiarygodnie sadystyczne, albo niewiarygodnie głupie.
Jedyna rzecz, którą ludzie robią w połowie dobrze
Niektórzy ludzie Należy podkreślić, że nazistowskie Niemcy wyprzedziły swoje czasy w badaniach nad rakiem, zwłaszcza w kwestii związku między paleniem tytoniu a rakiem płuc. To prawda, a książka Roberta Proctora… Nazistowska wojna z rakiem Omawia to szczegółowo. Ale badania te nie pochodziły z eksperymentów na ludziach w obozach. Pochodzą z konwencjonalnej epidemiologii. Przypisywanie tego zasług obozom zaciera granicę, która powinna pozostać ostra.
Współudział wykraczał daleko poza lekarzy.
System szpitalny nie działał w izolacji. Po wojnie „czysty” Wehrmacht, który prowadził wojnę konwencjonalną, stał się synonimem komfortu. Wystawa z 1995 roku Wojna na wyniszczenie: zbrodnie Wehrmachtu 1941–1944, który odbył trasę koncertową 33 niemieckie i austriackie miasta, było jednym z pierwszych poważnych publicznych wyzwań podważających ten mit. W 2001 r. nakręcono poprawioną wersję programu. List Milcha jest tylko jednym z niewielu dowodów na to, że dowódcy wojskowi zostali poinformowani o tych programach i je popierali.
Accountability afterward was also inconsistent. During the Cold War, the major powers employed many German scientists and officers. For example, with regard to the Japanese Unit 731 program, the United States gave immunity in return for the experimental data, while the Soviet Union tried twelve people Na the 1949 Khabarovsk trials. The situation is unpleasant in that knowledge obtained as a result of atrocities was Na times rewarded rather than punished.
Chcesz dowiedzieć się więcej o innej formie pracy przymusowej, której doświadczali więźniowie? Przeczytaj nasz blog na temat Tor testowy butów w Sachsenhausen: dlaczego więźniowie byli zmuszani do wielokilometrowego marszu aby odkryć historię tego toru.
Jak o tym rozmawiać, żeby nie popełnić błędu
Osoby odwiedzające miejsca pamięci zazwyczaj mówią o tym samym: o maszynach, których funkcji nie potrafią rozgryźć, o pomieszczeniach pełnych dziecięcych bucików i o przytłaczającej atmosferze. Ten rodzaj dyskomfortu jest uzasadniony. Kilka nawyków może być pomocnych:
- Oddziel „to się wydarzyło” od „to było przydatne”. Stwierdzenie faktu nie oznacza potwierdzenia jego domniemanych korzyści.
- Podaj nazwiska ofiar i sprawców, nie tylko „nazistów”.
- Uważaj z humorem. Żarty o ofiarach tortur są nie na miejscu, a ludzie ci to powiedzą.
- Pamiętajmy, że niektórzy ludzie, którzy nosili mundury lub posiadali legitymację partyjną, rzeczywiście podejmowali realne ryzyko, aby ratować ludzkie życie, jak Oskar Schindler i Wilm Hosenfeld, ale to nie przekreśla współudziału systemu.
Często zadawane pytania
- Czy eksperymenty nazistowskie przyniosły jakieś przydatne rezultaty medyczne?
Historians say no, not in any meaningful way. The experiments suffered from flawed premises, poor design, inconsistent analysis, and falsified or missing data. Even the best-known, Rascher’s hypothermia studies, are cited mainly as examples of bad science.
- Czy eksperymenty te nie były naukowe nawet według standardów lat 40.?
Tak, ponieważ w tym okresie nie było żadnych kontroli, protokoły były niespójne, pomiary były niewystarczające i nie przeprowadzono niezależnego przeglądu.
- Why did Nazi doctors operate without anesthesia?
Nie było ku temu żadnych medycznych podstaw; zarówno relacje ocalałych, jak i dowody historyczne wskazują na okrucieństwo i sprawowanie władzy absolutnej. Ponieważ znieczulenie ułatwiłoby zabiegi, jego pominięcie było celowe.
- Jak wykształceni naukowcy mogli wykonać tak niechlujną pracę?
Lekarze, którym umożliwiono dostęp do więźniów, należeli do najbardziej zaangażowanych ideologicznie w zawodzie. Ich celem było często potwierdzenie teorii rasowej, a nie odkrycie czegokolwiek, więc rygor był kwestią drugorzędną.
- Czy naukowcy nazistowscy poczynili rzeczywiste postępy w leczeniu raka?
Niektórzy tak, zwłaszcza w odniesieniu do związku między paleniem tytoniu a rakiem płuc, ale w oparciu o badania konwencjonalne, a nie eksperymenty obozowe. Książka Roberta Proctora jest standardowym źródłem informacji na ten temat.
